समानताको खवर

स्वस्थानी व्रतकथामा महादेवले सतीदेवीको शवलाई काँधमा बोकेर संसार घुम्न हिँडेको कथा आउँछ । यो कथा सुन्दा पत्याउन गाह्रो पर्छ, किनकी चाहे जतिसुकै प्रिय मान्छे नै किन नहोस् मरेपछि उसको अन्त्यष्टि गर्नु निर्विकल्प बाटो हो, न की उसको शवलाई बोकेर वा सजाएर राख्नु । तर महादेव र सतीदेवीको त्यो अनौठो कथानकलाई सम्झाउने गरी एक व्यक्तिले आफ्नी श्रीमतीको शवलाई दश वर्षेखि आफ्नै साथमा राखेका छन् र रातमा सुत्दा श्रीमतीको शवलाई अँगालो मारेर सुत्ने गरेका छन् । आफ्नी श्रीमतीको शवलाई यसरी वर्षौँसम्म पनि सँगै राखेर, अँगालो मारेर प्रेमको अनौठो उदाहरण दिने व्यक्ति भियतनामका ले वेन हुन् । कुआंगा नेम प्रान्तका ती ५५ वर्षा पुरुषले आफ्नी श्रीमतीको शवलाई माटोले पोतेर माटाको गुडियाजस्तै बनाएका छन् र पलङमा सुताएका छन् । ती पुरुष मात्र होइन उनका छोराले पनि आफ्नी मृत आमाको शवलाई हरेक रात सुत्न जानुभन्दा पहिले अंकमाल गर्छन् । ती महिलाको मृत्यु सन् २००३ मा भएको थियो । श्रीमतीको मृत्युपछि ती पुरुषले आफ्नी श्रीमतीको शवलाई परम्परा अनुरुप नै चिहानमा गाडे । तर उनलाई श्रीमतीको यादले यति धेरै सतायो की केही समयपछि उनले श्रीमतीला...

विश्वका केही आदिवासी समुदायमा निकै अनौठो परम्परा हुन्छ जो सुन्दै अचम्म लाग्छ । यस्तै अचम्म लाग्दो परम्परा अफि्रकी मुलुक केन्याका केही आदिवासी समुदायमा छ । ती आदिवासीहरुमा विवाह भएको एक महिनासम्म दुलाहाले दुलहीका कपडा लगाउनुपर्छ र स्वास्नीका कपडा लगाएरै हिँडडुल तथा आफन्तसँग भेटघाट गर्नुपर्छ । वास्तवमा एक पुरुषलाई महिला भएर जिउनु कति कठीन हुन्छ भन्ने कुराको महसुस गराउन यो परम्परा बसालिएको विश्वास गरिएको छ । तथापि यो समुदायका महिलाहरु निकै शोषित पीडित छन् । सानै उमेरमा उनीहरुको निकै पाका उमेरका पुरुषसँग बिहे हुन्छ । छोरी बिहे गरिदिएबापत बाउआमाले मोटो रकम पाउँछन् । बिहे गरेर लगेपछि त्यो पाको मान्छेले आफ्नी दुलहीलाई मनले चाहेको गर्न पाउँछ । यतिसम्मकी पत्नीले अरु कसैमा आँखा नलगाओस् भनि उनको योनीलाई समेत क्षतविक्षत पारिदिन्छ । यो आदिवासी समुदायमा पुरुषलाई धेरै जनामहिलासँग बिहे गर्ने र उनीहरुलाई आफ्नो इच्छा अनुसार भोग गर्ने छुट छ । पत्नीलाई पतिले बच्चापाउने मेसिनजस्तै गरी उपयोग गर्छ । केन्याको युकामबानी क्षेत्रस्थित एक आदिवासी समुदायमा महिलाहरु भुतकी पत्नी बन्ने अनौठो परम्परा पनि छ । खासगरी ३०...

पर्वत, असार १४ – संगै जिउने र मर्ने कसम खाएका श्रीमानले छाडेपछि अन्तरजातीय बिबाह गरेकी एक दलित युबती अलपत्र परेकी छन् । ब्राह्मण युबासंग तीन हप्ता पहिले बिहे गरेकी चित्रे गाविस ५ की अनिता बिक श्रीमानले छाडेर भागेपछि अलपत्र पर्नुभएको हो । अनिताले तिलहार गाबिस–६ डिमुवाबजारका रामचन्द्र सुबेदीसंग जेठ २४ मा बिबाह गर्नुभएको थियो । बिबाहको तीन दिनपछि श्रीमानले अलपत्र छाडेर भागेको भन्दै अनिता न्याय माग्न बिभिन्न निकायमा धाउनुभएको छ । उहाँले न्याय दिलाउन दलित बर्ग उत्थान समन्वय समिति र दलित साझा मञ्चमा निबेदन दिनुभएको छ । त्यसैगरी प्रहरीमा दिएको निबेदनमा पनि श्रीमानले बेवास्ता गरी भागेर अन्याय गरेको बताउनुभएको छ । मंसिरदेखि बसेको प्रेमलाई जेठ २४ गते बिबाहबाट बैधानिकता दिएपछि उनीहरु बाजुङमा डेरा गरेर संगै बस्दै आएका थिए । तर आफन्तले झुक्याएर घर लगेपछि सुवेदी नफर्किएका बिकको भनाई छ । सुबेदी बाजुङ्गको एक निजी बिद्यालयमा शिक्षक हुनुहुन्थ्यो ।